ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ ΣΙΝΕΜΑ

30 Σεπτ.

ΔΟΚΙΜΑΣΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ

Τι γίνεται όταν μια γυναίκα δεν έχει ξεκαθαρίσει το σεξουαλικό προσανατολισμό της; Για ποιο λόγο όμως ο άνθρωπος χάνει την ικανότητά του να εκφράζεται και τελικά να εκφέρει το λόγο; Έχει να κάνει αυτό με τη σεξουαλικότητά του; Σε αυτά τα ερωτήματα προσπαθεί να απαντήσει η ταινία της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγκάρη, «Attenberg» (2010), η τρίτη της ταινία και η δεύτερη μεγάλου μήκους, μετά την πάρα πολύ ενδιαφέρουσα «Οι διαρκείς αναχωρήσεις της Πέτρα φον Γκόινγκ» (2000). Αυτές οι ταινίες ανήκουν σε αυτή την κατηγορία κινηματογραφικών έργων για τα οποία κανείς δεν μπορεί να πει αν αρέσει ή όχι, αλλά αν είναι ενδιαφέρουσα ή όχι, με την έννοια ότι αυτές οι ταινίες επηρεάζουν, εγείρουν συζητήσεις περισσότερο από το να διασκεδάζουν τα χαμηλά ένστικτα του ανθρώπου.

attenberg foto1

Το «Attenberg» ακολουθεί την ίδια προβληματική της «Πέτρα φον Γκόινγκ». Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη έχουμε τον άνθρωπο να ζει και να δραστηριοποιείται στο αστικό περιβάλλον και να προσπαθεί να βρει τον εαυτό του μέσα από τα αναφερόμενα που το ίδιο το περιβάλλον της δίνει. Με αυτό τον τρόπο ψάχνει να βρει τα στοιχεία του παζλ που είναι ο υπό διαμόρφωση χαρακτήρας της. Στην ταινία που συζητάμε η Τσαγκάρη πηγαίνει πιο μακριά. Εδώ δεν έχουμε απλά το περιβάλλον, αλλά τις ανθρώπινες σχέσεις που βοηθούν το άτομο να διαμορφώσει τη λίμπιντό του.

Το άτομο με καταπιεσμένη τη σεξουαλική ζωή του είναι καταδικασμένο να προβεί σε ενέργειες που δημιουργούν εκπλήξεις, σοκάρουν ή είναι βίαιες. Θέλει να απελευθερωθεί και θέλει να δοκιμάσει τις αντιδράσεις του περίγυρου. Το κεντρικό πρόσωπο θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένα αμφισεξουαλικό άτομο, κάνει έρωτα με άντρες και με γυναίκες. Αυτή όμως η προσέγγιση είναι λανθασμένη. Φαίνεται ξεκάθαρα στην ταινία το οιδιπόδειο σύμπλεγμα της νεαρής γυναίκας που της δημιουργεί μια τάση υποτακτική. Φαντάζεται τον πατέρα της γυμνό, αλλά δε θέλει να κάνει έρωτα μαζί του. Σιχαίνεται τα σωματικά υγρά των αντρών, όπως και των γυναικών, προβληματίζεται όμως από την άποψη του πατέρα της να έρθει σε επικοινωνία με άλλους ανθρώπους.

written and directed by Athina Rachel Tsangari

Εδώ είναι ακριβώς το κλειδί. Μιλάμε για ανθρώπους και όχι αναγκαστικά με άντρες. Προσφέρεται για έρωτα με έναν άγνωστο άντρα, ενώ έχει σχέση, όχι αναγκαστικά ερωτική, με την πλησιέστερη φίλη της. Βρίσκεται ανάμεσα στα δύο άκρα και δεν μπορεί να αποφασίσει. Είναι φανερό ότι της λείπουν τα αναφερόμενα, αυτά που θα δομούσαν το λόγο της. Μιλάμε ουσιαστικά για τον προφορικό και σωματικό της λόγο, την ομιλία και τις κινήσεις της. Παίζει με τις λέξεις και βλέπει εικόνες που μεταφράζουν την πραγματικότητα, ντοκιμαντέρ σε στιλ National Geographic, μαθαίνει σαν ένα ζώο κοινωνικό που μπαίνει στο χώρο της μίμησης, από τον οποίο μαθαίνει να ζει. Ο πατέρας της πρόκειται να πεθάνει σύντομα, έχει καρκίνο, και θα χάσει όχι το γονιό της, αλλά τον πολύ κοντινό φίλο της. Έτσι βλέπει τον πατέρα της και έτσι είναι.

Σε αυτό τον κόσμο των δοκιμασιών βλέπουμε την αστάθεια του λόγου, του προφορικού, και της κίνησης η οποία είναι βγαλμένη από άλλες παραστάσεις, στο ενιαίο παραστατικό χώρο. Ο κινηματογράφος, το θέατρο και η ζωγραφική θα είναι η αποθήκη ιδεών που θα την καθοδηγήσουν. Ο θάνατος του πατέρα της θα είναι μια έλλειψη και σαν τέτοια θα είναι μια ευκαιρία για να δομήσει την προσωπικότητά της. Την τεφροδόχο θα τη φέρει στη θάλασσα, εκεί όπου ο πατέρας της αγαπούσε να μένει. Η δουλειά του, αρχιτέκτονας, η ενασχόλησή του να δομεί τον χώρο του ανθρώπου, έχει ωθήσει τη νεαρή γυναίκα να δομήσει το χωροχρόνο της. Ακριβώς στη θάλασσα, όπου είναι το αναφερόμενο του αγαπημένου γονιού-φίλου της, η τεφροδόχος παίζει το ρόλο του φαλλού, για μια στιγμή, η πράξη να ρίξει τη στάχτη στη θάλασσα, η προσπάθειά της να την ανοίξει, είναι μια ερωτική πράξη της ολοκλήρωσης που θα έχει την εκπλήρωσή της στη χαρά (jouissance, ως ψυχιατρικός όρος) όταν η τέφρα θα χαθεί στο σύμπαν, στον αέρα και στη θάλασσα, στον αέριο και στο υγρό στοιχείο, τότε θα έχουμε το σημείο εκκίνησης.

attenberg foto3

Είναι ίσως η αρχή μιας νέας ζωής για αυτή, την οποία θα πρέπει να τη φανταστούμε. Η Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη αφήνει ανοιχτό το τέλος. Η εξαιρετική ερμηνεία του Βαγγέλη Μουρίκη, η ισορροπημένη κίνηση και ομιλία της Αριάν Λαμπάντ, μας βάζουν σε αυτή την προβληματική, μέσα από το χώρο του φαντασιακού για να μπούμε στο απόλυτα ρεαλιστικό, το δικό μας ρεαλιστικό μέσα από τα αναφερόμενα, τα δικά μας και της ταινίας, σε μια μοναδική σύνθεση του θεατή, οποίος πλέον λειτουργεί σαν αναδημιουργός της ταινίας. Νομίζω ότι οι ταινίες της Τσαγκάρη κοσμούν το νεότερο ελληνικό κινηματογράφο.

(Ευχαριστούμε το Seven Gallery, στη Θεσσαλονίκη, στη Σβώλου, για την παραχώρηση του dvd)

[youtube:http://www.youtube.com/watch?v=2zbd_rnbeqA%5D

ATTENBERG

Σκηνοθεσία: Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη

Σενάριο: Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη

Φωτογραφία: Θύμιος Μπακατάκης

Μοντάζ: Sandrine Cheyrol, Matthew Johnson

Ήχος: Jeremy Fleishman, Λέανδρος Ντούνης

Κοστούμια: Θάνος Παπαστεργίου, Βασιλία Ροζάνα

Μέικαπ: Σίσυ Πετροπούλου

Οπτικά εφέ: Μάνος Χαμιλάκης

Κάστινγκ: Χριστίνα Ακζότη, Alex Kelly

Παίζουν: Ariane Labed (Μαρίνα), Γιώργος Λάνθιμος (μηχανικός), Βαγγέλης Μουρίκης (Σπύρος), Ευαγγελία Ράντου (Μπέλλα), Μιχάλης Δημόπουλος (μάναντζερ του νοσοκομείου)

Παραγωγή: Μαρία Χατζάκου, Γιώργος Λάνθιμος, Ηρακλής Μαυροειδής, Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη, Άγγελος Βενέτης

Εταιρείες παραγωγής: Haos Films, Faliro House Productions, Stefi S.A., Ε.Κ.Κ., Πρόγραμμα Media E.E.

Χώρα παραγωγής: Ελλάδα

Έτος παραγωγής: 2010

Διάρκεια: 95΄

Χρώμα: έγχρωμη

Aspect ratio: 1.85:1

Εταιρεία διανομής: παρουσιάστηκε Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

Ημερομηνία εξόδου στις αίθουσες: 7/12/2010.

Γιάννης Φραγκούλης

Κατάλογος κριτικών

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: